Türkmenistan ESCAP-yň 82-nji sessiýasynda: sebit integrasiýasynyň we howa durnuklylygynyň ileri tutulýan ugurlary

Bangkok şäherinde dowam edýän BMG-niň Aziýa we Ýuwaş ummany sebiti boýunça Ykdysady we durmuş meseleleri boýunça komissiýasynyň (UNESCAP) 82-nji sessiýasynyň çäklerinde Türkmenistanyň wekiliýeti esasy mowzuklaýyn ara alyp maslahatlaşmalara işjeň gatnaşyp, sebit hyzmatdaşlygyny ösdürmek we häzirki döwrüň möhüm wehimlerine garşy göreşmek boýunça milli garaýyşlaryny beýan etdi.

Sessiýanyň çäklerinde geçirilen möhüm çäreleriň biri Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ykdysadyýetleri üçin BMG-niň Ýörite maksatnamasyna (SPEKA) gatnaşyjy ýurtlaryň ministrler derejesindäki duşuşygy boldy. Duşuşygyň netijeleri boýunça “Bilelikdäki beýannama” kabul edildi. Ministrler duşuşygynda “2030-njy ýyla çenli Maksatnamanyň çäklerinde ykdysady hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmegiň maksatlaryny we wezipelerini kesgitlemek bilen SPEKA-nyň ösüş konsepsiýasynyň” institusional gurallaryna aýratyn üns berildi.

Türkmenistanyň wekiliýetiniň ýolbaşçysy SPEKA-nyň 2024-2025-nji ýyllar üçin iş meýilnamasyny durmuşa geçirmek boýunça yzygiderli alnyp barylýan işleriň iri möçberli infrastruktura taslamalaryny amaly taýdan durmuşa geçiriş tapgyryna geçmek üçin berk binýat döredendigini nygtady. Ara alyp maslahatlaşmalarda SPEKA sebitiniň maýa goýum taýdan özüne çekijiligini ýokarlandyrmak üçin multimodal ulag arabaglanyşygyny ösdürmegiň, söwda amallaryny ýönekeýleşdirmegiň we öňdebaryjy sanly çözgütleri ornaşdyrmagyň aýratyn ähmiýete eýedigi bellenildi.

Türkmenistan SPEKA-nyň Köptaraplaýyn hyzmatdaşlyk gaznasynyň üsti bilen maliýeleşdirilýän taslamalary durmuşa geçirmekde işjeň hyzmatdaşlyga taýýardygyny tassyklady. Bu bolsa bar bolan ykdysady kuwwaty netijeli peýdalanmaga we gatnaşyjy ýurtlaryň inklýuziw ösüşini höweslendirmäge mümkinçilik berer. Şeýle hem SPEKA gatnaşyjy ýurtlarynyň ministrler duşuşygynyň çäklerinde 2025-nji ýylda Türkmenistanyň başlyklyk etmeginde bu ugurda uly işleriň amala aşyrylandygy bellenildi.

ESCAP-yň 82-nji sessiýasynda çykyş edip, Türkmenistanyň wekiliýetiniň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň sebitiň howa üýtgemegine durnuklylygyny berkitmäge gönükdirilen başlangyçlaryna aýratyn üns çekdi. Çykyşyň merkezinde ugruny howanyň üýtgemegine we ýerleriň çölleşmegine garşy göreşmäge gönükdirilen ählumumy başlangyçlary ilerletmek meselesi boldy. Türkmenistanyň wekili ekologik howpsuzlygyň durnukly ösüşiň düýpli binýadydygyny nygtamak bilen, bu ugurda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň tagallalaryny birleşdirmegiň zerurlygyny esaslandyrdy.

Türkmen tarapynyň esasy teklibi hökmünde Türkmenistanyň Hökümetiniň Merkezi Aziýa ýurtlary üçin çölleşmä garşy göreşmek boýunça sebit merkezini ESCAP-yň ýöriteleşdirilen instituty hökmünde döretmek baradaky başlangyjy hödürlendi. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi daşky gurşawy goramak meselelerinde sebit mümkinçiliklerini birleşdirmäge hem-de sebitiň BMG-niň 2030-njy ýyla çenli Gün tertibini durmuşa geçirmek işine saldamly goşant goşmagyna ýardam eder.

Bu ara alyp maslahatlaşmalara işjeň gatnaşmak Türkmenistanyň jogapkärli hyzmatdaş hökmündäki derejesini, häzirki döwrüň wehimlerine netijeli garşy durmaga, geljekki nesilleriň abadançylygyny üpjün etmäge, halkara hukugynyň kadalaryna we BMG-niň merkezi ornuna esaslanýan inklýuziw ösüşi ilerletmäge gönükdirilen işjeň we öňdengörüjilikli ornuny ýene-de bir gezek tassyklady.

ESCAP-yň 82-nji sessiýasynyň netijeleri boýunça Komissiýanyň 83-nji sessiýasyny 2027-nji ýylyň 26-30-njy aprelinde Hytaý Halk Respublikasynyň Şanhaý şäherinde geçirmek barada çözgüt kabul edildi.